PGB Jeugdwet: voorwaarden en aanvragen voor je kind

Heeft je kind extra hulp nodig, bijvoorbeeld begeleiding, dagbesteding of af en toe logeeropvang? Dan krijg je die hulp vaak via de gemeente, op basis van de Jeugdwet. Je kunt kiezen voor zorg in natura, waarbij de gemeente een aanbieder regelt. Maar je kunt ook vragen om een PGB via de Jeugdwet: een persoonsgebonden budget waarmee je als ouder zelf de hulp voor je kind inkoopt.

In dit artikel lees je wat een PGB Jeugdwet is, aan welke voorwaarden je moet voldoen, hoe je het aanvraagt en wie de hulp mag geven. Ook lees je wat er gebeurt als je kind 18 wordt.

Let op: elke gemeente werkt de Jeugdwet zelf uit in een verordening en beleidsregels. Wat er precies mag, welke tarieven gelden en welke formulieren je nodig hebt, verschilt dus per gemeente. Dit artikel geeft overzicht, geen juridisch advies. Check je eigen situatie altijd bij je gemeente of bij een (gratis) onafhankelijke cliëntondersteuner.

Wat is een PGB via de Jeugdwet?

De Jeugdwet regelt hulp voor kinderen en jongeren tot 18 jaar en hun ouders. De gemeente is verantwoordelijk voor die jeugdhulp. Denk aan begeleiding bij gedrag of ontwikkeling, persoonlijke verzorging, dagbesteding, kortdurend verblijf (logeeropvang) en jeugd-ggz.

Krijgt je kind jeugdhulp van de gemeente, dan heb je meestal twee opties:

• Zorg in natura: je kiest uit de aanbieders waar de gemeente een contract mee heeft. De aanbieder regelt de hulp en de administratie.
• Persoonsgebonden budget (PGB): de gemeente kent een budget toe en jij kiest zelf wie de hulp geeft, wanneer en hoe.

Met een PGB krijg je het geld niet op je eigen rekening. De gemeente maakt het budget over naar de SVB, die de zorgverleners namens jou uitbetaalt. Dat heet het trekkingsrecht. Volgens Per Saldo, de landelijke vereniging van budgethouders, betaal je voor zorg via de Jeugdwet geen eigen bijdrage.

Voor welke hulp kun je een PGB Jeugdwet gebruiken?

Met een jeugdhulp-PGB kun je veel soorten hulp inkopen, zolang ze passen bij de indicatie van je kind. Voorbeelden die vaak voorkomen:

• Individuele begeleiding: een begeleider die je kind helpt met structuur, sociale vaardigheden, omgaan met emoties of zelfstandiger worden. Meer daarover lees je in PGB begeleiding.
• Dagbesteding of groepsbegeleiding: bijvoorbeeld op een zorgboerderij of in een kleine groep na schooltijd.
• Kortdurend verblijf of logeeropvang: je kind logeert af en toe ergens anders, zodat jij als ouder even op adem kunt komen.
• Persoonlijke verzorging: hulp bij wassen, aankleden of eten, als dat verder gaat dan wat bij de leeftijd van je kind hoort.
• Behandeling: bijvoorbeeld bepaalde vormen van jeugd-ggz, als je gemeente dat via een PGB toestaat.

Wat er precies in jouw beschikking staat, bepaalt wat je uit het budget mag betalen. Huur, boodschappen of andere kosten van levensonderhoud betaal je niet uit een PGB.

Voorwaarden voor een PGB Jeugdwet

Op basis van de Jeugdwet gelden er drie basisvoorwaarden. Het ministerie van VWS zet ze op Regelhulp.nl zo op een rij:

1. De gemeente kent je kind jeugdhulp toe. Eerst moet vaststaan dát je kind hulp nodig heeft. Pas daarna gaat het over de vorm: in natura of een PGB.
2. Je legt uit waarom zorg in natura niet past. Je laat zien dat je naar het gecontracteerde aanbod hebt gekeken en waarom dat niet werkt. Bijvoorbeeld omdat de hulp op vaste momenten of plekken nodig is, omdat je kind baat heeft bij een vast gezicht, of omdat specifieke kennis nodig is.
3. Je kunt het PGB beheren. Je bent zelf, of met hulp van een vertegenwoordiger, in staat om de taken van een budgethouder goed uit te voeren: zorgverleners kiezen en aansturen, afspraken vastleggen en de administratie bijhouden.

Daarnaast moet de hulp die je inkoopt goed en veilig zijn. De gemeente mag aanvullende voorwaarden stellen, bijvoorbeeld over opleiding, een VOG of het gebruik van het sociale netwerk. Voldoe je aan de voorwaarden en toon je aan dat een PGB in jouw situatie nodig is? Dan mag de gemeente het PGB volgens Regelhulp niet zomaar weigeren.

Twijfel je of je de taken van een budgethouder aankunt? Lees dan ook PGB budget beheren. Algemene PGB-voorwaarden voor alle wetten vind je in PGB voorwaarden.

Gebruikelijke zorg: wat betaalt de gemeente niet?

Een begrip dat je bij de Jeugdwet steeds tegenkomt, is gebruikelijke zorg (of gebruikelijke hulp). Ouders hebben een zorgplicht voor hun kind. Van ouders wordt verwacht dat ze de normale, dagelijkse zorg en begeleiding geven die past bij de leeftijd en ontwikkeling van hun kind, ook als dat kind een ziekte of beperking heeft. Voor die gebruikelijke zorg krijg je geen PGB.

Een PGB is bedoeld voor bovengebruikelijke zorg: zorg die duidelijk meer is dan wat ouders van een kind van dezelfde leeftijd zonder beperking normaal doen. Een paar voorbeelden om het verschil te voelen:

• Een kleuter helpen met aankleden is gebruikelijk. Een tiener van 14 nog elke dag helpen met wassen en aankleden kan bovengebruikelijk zijn.
• Huiswerk overhoren is gebruikelijk. Intensieve begeleiding bij prikkelverwerking en dagstructuur, elke middag na school, kan bovengebruikelijk zijn.
• 's Nachts af en toe opstaan voor een jong kind is gebruikelijk. Bij een ouder kind elke nacht meerdere keren zorg geven, kan bovengebruikelijk zijn.

Gemeenten kijken ook naar de draagkracht van het gezin. Ouders kunnen overbelast raken, of zelf een beperking hebben waardoor ze bepaalde zorg niet kunnen bieden. Beschrijf dat eerlijk in het gesprek met de gemeente. Het gaat altijd om de situatie van jouw kind en jouw gezin, niet om een vast lijstje.

Zo vraag je een PGB Jeugdwet aan

De SVB beschrijft de route via de Jeugdwet in een paar stappen. Een algemeen overzicht voor alle wetten staat in het PGB aanvragen stappenplan. Voor de Jeugdwet ziet het er meestal zo uit:

1. Meld de hulpvraag bij de gemeente waar je kind woont. Vaak gaat dat via het jeugdteam, wijkteam of het sociaal team. De gemeente onderzoekt samen met jou welke hulp je kind nodig heeft. Dat heet de indicatie.
2. Vraag om een PGB en onderbouw waarom. Veel gemeenten vragen om een PGB-plan of budgetplan. Daarin beschrijf je welke hulp je wilt inkopen, bij wie, met welke doelen en waarom zorg in natura niet past. Een voorbeeld van hoe je doelen uitschrijft, vind je in voorbeeld zorgplan PGB.
3. Ontvang de beschikking. De gemeente stuurt een brief met de beslissing. Krijgt je kind een PGB, dan staat daarin ook de hoogte van het budget. De gemeente maakt het budget over naar de SVB.
4. Regel de vertegenwoordiging. Omdat het om een kind gaat, regelt altijd een vertegenwoordiger de PGB-zaken, meestal de ouder. Je krijgt hiervoor een formulier dat je zo snel mogelijk terugstuurt naar de SVB. Daarna kun je online zaken regelen in Mijn PGB.
5. Sluit een zorgovereenkomst. Met elke zorgverlener vul je samen een zorgovereenkomst in. De SVB controleert of de afspraken kloppen met de arbeidsregels. De gemeente controleert of ze inhoudelijk passen bij de zorg voor je kind. Lees meer in PGB zorgovereenkomst.
6. Start de zorg en declareer. Pas als de zorgovereenkomst is goedgekeurd, kan de zorgverlener aan de slag. Daarna declareer je de geleverde zorg bij de SVB, die de zorgverlener uitbetaalt. Bewaar ook je eigen overzicht van gewerkte uren en afspraken.

Een tip: komt je kind via de huisarts, jeugdarts of medisch specialist bij jeugdhulp terecht? Dan beslist de gemeente nog steeds over een eventueel PGB. Bij sommige gemeenten moet je de PGB-aanvraag daarom apart via de gemeentelijke toegang doen. Vraag dit vooraf na.

Wie mag de hulp geven met een PGB Jeugdwet?

Met een PGB kies je zelf wie je kind helpt. Grofweg zijn er twee groepen:

• Professionele zorgverleners: een jeugdhulpaanbieder of een zelfstandige (zzp) begeleider of jeugdzorgwerker. Vraag naar opleiding, ervaring met de hulpvraag van je kind en een recente VOG. Voor sommige vormen van jeugdhulp eist de gemeente een registratie, bijvoorbeeld in het Kwaliteitsregister Jeugd (SKJ). Check dit vooraf.
• Mensen uit het sociale netwerk: volgens Regelhulp mag je ook mensen uit de omgeving van je kind inhuren, zoals jezelf als ouder, een opa of oma, een ander familielid of een buurvrouw. Gemeenten mogen hier wel eisen aan stellen en bepalen in welke situaties dat mag. Het gaat dan altijd om bovengebruikelijke zorg. Lees meer in informele zorg via PGB.

Kies je voor iemand uit je netwerk, maak dan duidelijke afspraken. Leg vast wat de hulp inhoudt, hoeveel uur het gaat om en wat er gebeurt als die persoon ziek of op vakantie is. Zo voorkom je spanningen in de familie.

Tarieven: waar let je op?

Het tarief spreek je af met de zorgverlener, maar wel binnen de grenzen die je gemeente stelt. Gemeenten werken vaak met verschillende maximumtarieven voor professionele hulp en hulp uit het sociale netwerk. Die bedragen verschillen per gemeente en per jaar. Vraag ze daarom op bij je gemeente en ga niet uit van bedragen die je ergens online ziet.

Leg in de zorgovereenkomst in elk geval vast:

• welke hulp je kind krijgt en met welke doelen;
• hoeveel uur per week of maand, en op welke momenten;
• het tarief en hoe de uren worden gedeclareerd;
• wat er gebeurt bij ziekte, vakantie of afzeggen;
• hoe vaak jullie samen evalueren en hoe je de samenwerking kunt beëindigen.

Wat verandert er als je kind 18 wordt?

De Jeugdwet stopt in principe op de 18e verjaardag. Daarna valt de hulp vaak onder een andere wet:

• Wmo (gemeente): voor begeleiding, dagbesteding of beschermd wonen.
• Zorgverzekeringswet: onder meer voor ggz-behandeling en voor verpleging en verzorging thuis.
• Wlz (zorgkantoor): voor jongeren die hun hele leven 24 uur per dag zorg of toezicht in de buurt nodig hebben. Lees meer in Wlz PGB uitgelegd.

In bepaalde gevallen kan jeugdhulp na 18 jaar doorlopen. Dat heet verlengde jeugdhulp en kan tot 23 jaar, maar alleen onder voorwaarden. Bijvoorbeeld als de hulp al vóór 18 jaar begon en voortzetting nodig is, en er geen passende hulp uit een andere wet is.

Ook de rol van ouders verandert. Vanaf 18 jaar is je kind in principe zelf budgethouder. Kan je kind het PGB niet zelf beheren, dan kan een vertegenwoordiger dat doen, bijvoorbeeld een ouder met een machtiging of een mentor of bewindvoerder. Begin ruim op tijd, bijvoorbeeld als je kind 17 is, met het gesprek over de overgang. Zo voorkom je een gat in de zorg.

Veelgestelde vragen over het PGB Jeugdwet

Kan ik als ouder betaald worden uit het PGB van mijn kind?

Soms wel, maar alleen voor bovengebruikelijke zorg en als je gemeente dat in jouw situatie toestaat. Voor de gewone, dagelijkse zorg die bij de leeftijd van je kind hoort, krijg je geen vergoeding. Vraag naar de regels voor hulp uit het sociale netwerk en het tarief dat daarvoor geldt.

Kan ik een PGB Jeugdwet combineren met andere PGB's?

Ja, dat kan. Volgens de Rijksoverheid kun je meerdere PGB's tegelijk hebben, bijvoorbeeld een PGB van de gemeente via de Jeugdwet voor begeleiding en een PGB van de zorgverzekeraar voor verpleging en verzorging. Let er wel op dat dezelfde zorg niet twee keer wordt betaald.

Wat als de gemeente het PGB weigert?

Je ontvangt dan een beschikking met de beslissing en de reden. Ben je het er niet mee eens, dan kun je bezwaar maken binnen de termijn die in de brief staat. Een onafhankelijke cliëntondersteuner kan je daar gratis bij helpen. Vraag ook na waarom de gemeente vindt dat je niet aan de voorwaarden voldoet. Soms is een betere onderbouwing of een vertegenwoordiger genoeg.

Hoe lang duurt het voordat de zorg kan starten?

Dat verschilt per gemeente. Reken op tijd voor het gesprek, het onderzoek, de beschikking en daarna de goedkeuring van de zorgovereenkomst door de SVB en de gemeente. Zorg dus dat je je zorgverlener en je PGB-plan al zo goed mogelijk rond hebt.

Een zorgverlener vinden voor je kind

Een PGB via de Jeugdwet werkt het best als de begeleider echt bij je kind past: qua ervaring, regio, planning en persoonlijkheid. Met een PGB heb je die keuze zelf in handen.

Op MijnZorgDirect plaats je gratis een hulpvraag en kom je direct in contact met zorgverleners, zonder bureau ertussen. Maak een account als zorgvrager, bekijk beschikbare zorgverleners of start bij PGB begeleider gezocht. Lees ook eerst hoe het werkt.

Ben je zelf jeugdbegeleider of zorgprofessional en zoek je PGB-cliënten? Bekijk openstaande hulpvragen via vind hulp en PGB gezocht, maak een account als zorgprofessional en bekijk de prijzen.